Brood en spelen

londen_de_euro221 december 2012! D-day voor de journalisten in spe van de Hogeschool-Universiteit Brussel. Nee, niet omdat er voorspeld was dat de wereld die dag zou vergaan (toegegeven, door de grote hoeveelheid werk hadden we daar stiekem wel op gehoopt), maar wel omwille van het debat omtrent de impact van de nieuwe media op de journalist, het hoogtepunt van een lang en vermoeiend eerste semester.

Verschillende thema’s kwamen tijdens dit debat aan bod. Ten eerste waren er stellingen over de verschuiving van de rol van de journalist als zender. Daarnaast waren er heel wat stellingen die thuishoorden binnen verschuivingen in de journalistiek. Opvallend was dat er bij de studenten een grote vrees voor kwaliteitsverlies was. Tot slot waren er ook nog een aantal verschillende meningen over de verschuiving van het publiek en de rol van de burgerjournalistiek. Aangezien het onmogelijk is om in deze blogpost alle besproken stellingen te behandelen, ga ik me focussen op de online journalistiek. De stellingen ‘De gedrukte krant zal op termijn verdwijnen‘ en ‘De betaalmuur voor nieuwssites is een goede zaak‘ zijn hierbij mijn uitgangspunt.

De online lezer: profiel

Het belangrijkste kenmerk van online journalistiek is de snelheid waarmee nieuws verspreid kan worden. Die snelheid waarmee nieuws geraadpleegd kan worden zorgt ervoor dat de internetgebruiker steeds minder geduld aan de dag kan brengen (Paulussen, 2004, De Waal, Schoenbach & Lauf, 2005). Aikat (1998) gaat nog een stap verder en verklaart dat gebruikers van de elektronische krant oppervlakkiger omgaan met informatie dan gebruikers van de traditionele krant en dus minder onthouden. Uit een studie van De Waal, Schoenbach en Lauf (2005) met 1000 volwassen Nederlanders blijkt wel dat de online krantenlezer verklaart dat de informatie van traditionele media zoals gedrukte kranten, televisie en radio betrouwbaarder is dan die van het online equivalent. Lezers van de online krant zijn zich dus wel degelijk bewust van de gevaren en nadelen van online journalistiek, maar zien toch ook het potentieel van dit medium. (De Waal, Schoenbach & Lauf, 2005).

Talloze kranten hebben tegenwoordig al een online editie lopende, naast de traditionele gedrukte versie. Deze diensten worden echter steeds meer betalend, waardoor lezers wel eens zouden kunnen afhaken: “Als het van de mediabedrijven afhangt, is het gratis internettijdperk weldra voorgoed voorbij. Ze gaan ervan uit dat de internetgebruiker best bereid is te betalen voor ‘content’ die elders moeilijk verkrijgbaar is” (Paulussen, 2004, p. 87). Volgens Zimbalist (2003) is de consument zeker en vast bereid te betalen voor de online diensten van een krant, Forrester Research (2003, geciteerd in Paulussen, 2004) voorspelt echter de ondergang van de online kranten indien ze volledig betalend worden. Voorlopig is het nog koffiedik kijken, de toekomst zal uitwijzen of de online consument bereid is de prijs te betalen of niet (Paulussen, 2004). Zelf ben ik hier absoluut geen voorstander van.  Hoeveel kinderen zijn er niet die toevallig op een nieuwssite terechtkomen, blijven plakken en onbewust heel wat opsteken? En hoeveel mensen zijn er niet die zich geen krantenabonnement kunnen permitteren en gebruik moeten maken van het internet, dat tegenwoordig amper iets kost, om het nieuws te vernemen? Ik ben er dan ook van overtuigd dat de bevolking steeds minder op de hoogte gaat zijn van de actualiteit door het online nieuws volledig betalend te maken. De gemiddelde sterveling is namelijk niet bereid om te betalen voor nieuws en zal dan ook afhaken. Geen goede zaak dus, of is het de bedoeling om in de voetsporen van de Romeinse heersers te treden? Voorzie de mensen van brood en spelen en hou ze voor de rest zo dom mogelijk?

De online consument laat zich dus kenmerken door een grote ongeduldigheid die te wijten is aan het basiskenmerk van de online journalistiek: snelheid. Daarnaast laat hij zich ook kenmerken door een zekere rationaliteit. De online consument beseft goed en wel de gevaren van de online nieuwsconsumptie en acht nog steeds de traditionele nieuwskanalen betrouwbaarder dan de elektronische kranten. Ondanks deze rationaliteit lijkt het erop dat de online consument misschien wel bereid is te betalen voor de online diensten, hoewel ik dat sterk in twijfel trek.

Interesse van de online lezer 

Uit onderzoek blijkt dat de interessevelden van de online lezer niet helemaal overeenkomen met die van de lezer van de traditionele dagbladen. Volgens De Waal, Schoenbach en Lauf (2005, p. 3) “blijken online kranten alleen bij zeer hoog opgeleiden bekendheid met meer diverse onderwerpen te bevorderen. Gedrukte kranten dragen bij tot een groter diversiteit van maatschappelijke onderwerpen bij lezers die juist relatief weinig verschillende interesses tonen.” De Waal, Schoenbach en Lauf (2005) beweren dus dat online kranten beter geschikt zijn voor hooggeschoolde personen, terwijl een gedrukte krant een betere optie is voor mensen met weinig verschillende interessevelden.

Ook Tewksburry en Althaus (2000) hebben door middel van een experiment met een groot aantal studenten van de Midwern University in de Verenigde Staten de interessevelden van de online gebruiker proberen te achterhalen. Zij kwamen tot de conclusie dat online consumenten doorgaans minder interesse hebben in politiek, nationaal en internationaal nieuws.

papier online

Tijd besteed aan elk type artikel (Tewksburry & Althaus, 2000, p. 467)

Uit deze tabel wordt inderdaad duidelijk dat de online lezer minder geïnteresseerd is in internationaal, nationaal en politiek nieuws. Daartegenover staat dat hij meer interesse toont voor economie en sport. Artikels over kunst en vrije tijd scoren bij beide versies van de krant ongeveer even hoog. Andere soorten artikels zijn dan weer populairder bij de online lezer. (Tewksburry & Althaus, 2000).

De Waal, Schoenbach & Lauf (2005) zijn in hun onderzoek deels tot dezelfde conclusies gekomen: de online lezer is meer geïnteresseerd in economie en financiën dan de lezer van het traditionele dagblad. In tegenstelling tot Tekwsburry en Althaus (2000) kwamen ze wel tot het besluit dat artikels omtrent film, theater en literatuur populairder zijn bij de online lezer, terwijl dat in het onderzoek van Tewksburry en Althaus (2000) niet het geval is. Deze deels tegenstellende resultaten zijn volgens mij te wijten aan de verschijningsdata van de artikels (2000 en 2005). Daarnaast hebben beide onderzoeken in een verschillend land plaatsgevonden (Verenigde Staten & Nederland), waardoor de tegenstellende resultaten ook te verklaren kunnen zijn.

Het is duidelijk!  Dit debat heeft ons stof tot nadenken genoeg bezorgd voor de Kerstvakantie! Ikzelf ben tegen het afschaffen van de traditionele, gedrukte krant en tegen het betalend maken van online nieuws! Ja, je mag me conservatief vinden, je m’en fous… (GVS)

Bronnen

  • Aikat, D. (1998). News on the web. Usage trends of an on-line newspaper, Convergence 4(4): 94-110. doi: 10.1177/135485659800400409
  • De Waal, E., Schoenbach, K., & Lauf, E. (2005). Online kranten en maatschappelijke betrokkenheid: Een onderzoek naar de invloed van het lezen van online versus gedrukte dagbladen op de publieke agenda van Nederland. The Amsterdam School of Communication Research (ASCoR) Communicatiewetenschap
  • Paulussen, S. (2004). Journalistiek@Internet.be: Een studie naar de mogelijkheden en gevolgen van het internet voor dejournalistieke nieuwsgaring en nieuwsproductie. Universiteit Gent, België
  • Tewksbury, D., & Althaus, S. (2000). Differences in knowledge acquisition among readers of the paper and online versions of a national newspaper. Journalism and Mass Communication Quarterly, 77(3), 457-479. Geraadpleegd via http://www.communication.illinois.edu/salthaus/Publications/tewksb ury_althaus_2000_jmcq.pdf
  • Zimbalist, M. (2003). Introductory. In: Online Paid Content. US Market Spending Report, Online Publishers Association (OPA). Geraadpleegd via http://www.onlinepublishers. org/opa_paid_content_report_030403.pdf
Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s