Let’s get digital

Ik pleit schuldig: al meerdere keren heb ik gevloekt op de internetverbinding in de HUB. Om nog maar over dat vermaledijde kotnet in Leuven te zwijgen dat me soms volledig in de steek laat. Tja, valt het op dat een een slechte internetverbinding mijn humeur inderdaad al eens parten kan spelen? Als kind van de technologie is dat mijn volste recht! Toch ben ik niet altijd zo’n hoopje gefrustreerde ellende. Want eerlijk, in een tijd waarin de digitale kloof een belangrijke rol speelt, hoeft ik toch allesbehalve te klagen…

In de prullenbak ermee

Ik hoor het jullie zo denken: de digitale kloof, wat is me dat voor een abstract begrip? En ongelijk kan ik jullie niet geven. Er is namelijk geen uniforme betekenis voor dit fenomeen.Voor de ene betekent het de (on)mogelijkheid om het wereldwijde web te verkennen, voor de andere weerspiegelt het de technologische capaciteiten die iemand bezit. Volgens Van Dijck (2003) is de discussie over de digitale kloof dan ook zeer oppervlakkig. Zo is hij tot de conclusie gekomen dat het debat rond dit fenomeen beheerst wordt door het feit of mensen een computer bezitten of niet en dat er weinig of geen aandacht besteed wordt aan de computervaardigheden. Daarnaast wordt de sociale context, de levensstijl en de persoonlijkheid van een mens volledig genegeerd, terwijl deze facetten ook een grote invloed hebben op de digitale kloof.

Naast de vage definitie van de digitale kloof is er nog een ander probleem: hoe wordt dit onderscheid gemeten? Juist ja, dit begrip valt niet meten. We kunnen wel kijken naar de verschillen tussen mannen of vrouwen, tussen jongeren en ouderen in een bepaald land. Het zou echter veel te oppervlakkig zijn om nu zomaar al deze componenten en landen met elkaar te gaan vergelijken en daar conclusies uit trekken.

Potter (2006) stelt dan ook voor om de term ‘Digital Divide’ in de prullenbak te gooien en te vervangen door de zogenaamde ‘zones van stilte’. Het doel van deze naamsverandering is het beter weergeven van de complexe realiteit. Daarnaast legt deze nieuwe term de klemtoon op de context en de diversiteit van de verschillende landen en bevolkingsgroepen, wat voordien niet het geval was.

Er is dus geen sluitende definitie van The Digital Divide, maar dat wil niet zeggen dat we dit probleem volledig moeten verwaarlozen, want er is wel degelijk een grote kloof aanwezig. Zo waren er op het eind van 2008 meer internetgebruikers in Frankrijk dan in het hele continent Afrika en blijken de computervaardigheden van heel wat  jongeren nog steeds ondermaats.

Redding in nood

Sinds Kofi Annan in 1999 de term in het “Human Development Report” van de Verenigde Naties introduceerde heeft het begrip een prominente plaats in het ontwikkelingsdiscours van arme landen. Men ging de technologie steeds meer aanzien als de oplossing voor alle mogelijke problemen. Van armoede tot onderwijs, van tewerkstelling tot sociale gelijkheid. Heel wat maatregelen werden getroffen om de digitale ongelijkheid te verkleinen. Zo besloot men op het congres van Geneve in 2003 dat in 2015 meer dan de helft van de wereld toegang moet hebben tot de elektronische wereld.

Een glazen bol heeft natuurlijk niemand en we kunnen amper voorspellen wat er zich in de komende jaren zal gaan afspelen. Er zijn dan ook heel wat hypothesen over de evolutie van de digitale kloof. Sommige beweren dat de kloof enkel maar gaat vergroten, anderen zien de toekomst met meer vertrouwen tegemoet. Feit is dat er wel degelijk iets moet gebeuren.

Angstige Vlaamse vrouwen

In Vlaanderen zijn de problemen volgens het onderzoek van Vandoninck en Roe (2008) redelijk beperkt, althans op het vlak van computerbezit. Meer dan de helft van de ondervraagde Vlamingen verklaart dan ook dagelijks de computer te gebruiken. Het probleem situeert zich echter bij de computervaardigheden, of beter, het gebrek eraan. Zo vindt maar liefst 38% van de Vlaamse internetgebruikers dat hun technologische kennis te beperkt is. Opvallend is dat er verschillen tussen mannen en vrouwen zijn: mannen hebben veel meer vertrouwen in hun technologische kennis, terwijl de dames in het algemeen nog steeds een panische angst hebben voor computers, muizen en bekabeling.

Ook de kloof tussen de oudere en de jongere generatie wordt steeds groter in de Vlaamse steden en gemeenten. Dit heeft vooral te maken met het feit dat kinderen tegenwoordig al op jonge leeftijd geconfronteerd worden met de computer en dat ze heel snel de nodige vaardigheden oppikken, terwijl dat bij oma en opa niet het geval is (Vandoninck & Roe, 2008). Toch beschikken heel wat jongeren nog steeds niet over de computerkennis die nodig is om een job goed uit te oefenen. Minister van onderwijs, Pascal Smet, is dan ook van mening dat de digitale kloof in België gedicht moet worden door ICT feller te integreren in het onderwijs.

Naast de integratie in het onderwijs is er nog een belangrijk initiatief aan de Vlaamse kant: de digitale week. Tijdens deze campagne krijgt jong en oud de kans om op een laagdrempelige manier kennis te maken met het internet en al haar facetten. Dit jaar vond het project plaats van 21 tot en met 27 april. Onderstaand filmpje werd gebruikt om de mensen te sensibiliseren en warm te maken voor de digitale week.

Kofi Annan heeft er in 1999 goed aangedaan om de wereld te wijzen op deze problematiek. Toch is er fundamenteel iets fout met de term ‘Digital Divide’. Aangezien er geen sluitende definitie van dit begrip is en het vandaag de dag quasi onmogelijk is deze kloof te meten, hoe is het dan in godsnaam mogelijk om ze te dichten? Ikzelf moet het antwoord alleszins schuldig blijven, maar ik ben dan ook maar een oppervlakkig wezen dat al moord en brand schreeuwt als het internet vijf minuten niet werkt… (GVS)

Bronnen

  • Potter, A.B. (2006). Zones of silence: A framework beyond the digital divide. First Monday, 11(5), opgehaald van http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/article/view/1327/1247
  • Sassi, S. (2005). Cultural differentiation or social segregation? Four approaches to the digital divide. New Media & Society, 7(5), 684-700
  • The Digital Divide, did you know? http://www.itu.int/newsroom/media-kit/story10.html
  • Vandoninck, S., & Roe, K. (2008). The digital divide in Flanders: Disappearance or persistence?. Communications: The European Journal Of Communication Research, 33(2), 247-255. doi:10.1515/COMMUN.2008.014
  • Van Dijk, J. (2003). De Digitale Kloof wordt dieper: Van ongelijkheid in bezit naar ongelijkheid in vaardigheden en gebruik van ICT. Geraadpleegd via http://doc.utwente.nl/59819/1/Dijk02digitale.pdf
  • Verenigde Naties. (1999). Human Development Report 1999. Geraadpleegd via http://hdr.undp.org/en/media/HDR_1999_EN.pdf
Advertenties

Een gedachte over “Let’s get digital

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s